Yahudi Hamami

Overview

Era: 
Μεταβυζαντινή εποχή
Type: 
Λουτρά
Culture: 
Οθωμανικά Μνημεία
Century: 
20ος
Latitude: 
40.634669
Longitude: 
22.940932

Το Yahudi Hamamı βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του κέντρου της Θεσσαλονίκης, στη διασταύρωση των οδών Βασιλέως Ηρακλείου, Φραγκίνη και Κομνηνών. Πρόκειται για ένα μεγάλο οθωμανικό λουτρό, το οποίο είναι σήμερα γνωστό με την ονομασία «Λουλουδάδικα», καθώς στους χώρους του στεγάζονται από το 1951 καταστήματα ανθοπωλών. Τουρκικά έγγραφα πιστοποιούν ότι το κτήριο έφερε στο παρελθόν διάφορα ονόματα, όπως «Halil Αğa hamamı» (Λουτρό του Χαλίλ Αγά), «Pazar-ı kebir hamamı» (Λουτρό της Μεγάλης Αγοράς), «Pazar hamamı» (Λουτρό της Αγοράς) ή «Kadınlar hamamı» (Λουτρό των Γυναικών). Κατά κύριο, όμως, λόγο το οικοδόμημα αποκαλούνταν «Yahudi Hamamı», δηλαδή «Λουτρό των Εβραίων», επειδή κτίστηκε σε μία συνοικία, η οποία κατοικούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Εβραίους.

Με βάση τα κατασκευαστικά, τυπολογικά και μορφολογικά του στοιχεία, η ανέγερση του Yahudi Hamamı τοποθετείται στο πρώτο μισό του 16ου αιώνα. Το λουτρό, έκτασης 750 περίπου τ.μ., ήταν διπλό, χρησιμοποιούνταν δηλαδή και από τα δύο φύλα, γι’ αυτό διαιρείται σε δύο τμήματα, ένα προορισμένο για τους άνδρες και ένα για τις γυναίκες· αξίζει να σημειωθεί ότι το ανδρικό τμήμα είναι μεγαλύτερο και ψηλότερο από το γυναικείο. Κάθε τμήμα αποτελείται από μία ευμεγέθη αίθουσα τετράγωνης κάτοψης, καλυμμένη με μεγάλο ημισφαιρικό τρούλο, και από ένα σύνολο μικρότερων διαμερισμάτων, καθένα από τα οποία στεγάζεται χωριστά με τρουλίσκο. Στα δύο τμήματα διαμορφώνονταν οι τυπικοί των λουτρών χώροι (ψυχροί, χλιαροί και ζεστοί, καθώς και τα υπόκαυστα), αλλά και βοηθητικοί χώροι, όπως αποχωρητήρια και δωμάτια αποτρίχωσης. Στο πίσω μέρος του κτηρίου υπήρχε η δεξαμενή του νερού, η εστία και ο χώρος των θερμαστών, οι οποίοι τροφοδοτούσαν τη φωτιά με ξύλα. Ολόκληρο το οικοδόμημα είναι κτισμένο από πέτρες και πλίνθους, με τις εξωτερικές του τοιχοποιίες να είναι ιδιαίτερα προσεγμένες και να μιμούνται το βυζαντινό πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης. Εσωτερικά το μνημείο είναι πλούσια διακοσμημένο: ανάγλυφα μοτίβα από ισχυρό γυψοκονίαμα, εντός των οποίων εντάσσονται οκταγωνικές ή αστεροειδείς οπές φωτισμού, απαντούν στις οροφές των τρούλων, ενώ επαναλαμβανόμενες ζώνες με φυτικά κοσμήματα πρέπει να υπήρχαν στις επιφάνειες των τοίχων.