Αρχαία Αγορά

Overview

Era: 
Ρωμαϊκή εποχή
Type: 
Αρχαιολογικοί Χώροι
Culture: 
Κλασσικά μνημεία
Century: 
1ος
Latitude: 
40.637575
Longitude: 
22.946394

Το συγκρότημα της αγοράς βρισκόταν στην καρδιά της ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης, καταλάμβανε επιφάνεια είκοσι περίπου στρεμμάτων και αποτελούσε για τρεις εκατονταετίες – από τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. έως τα τέλη του 4ου-αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. – το διοικητικό κέντρο της πόλης. Οι εγκαταστάσεις της αγοράς ήταν οργανωμένες γύρω από μία μεγάλη ορθογώνια πλακόστρωτη πλατεία μήκους 146 μ. και πλάτους 97 μ. Στις τρεις πλευρές της πλατείας, την ανατολική, τη νότια και τη δυτική, υπήρχαν διπλές σειρές κιόνων κορινθιακού ρυθμού που σχημάτιζαν στοές· πίσω από τις στοές αναπτύσσονταν διαφόρων ειδών χώροι που εξυπηρετούσαν ποικίλες ανάγκες των πολιτών της Θεσσαλονίκης. Η βόρεια πλευρά της πλατείας – μολονότι δεν σώζεται σήμερα – φαίνεται ότι είχε παραμείνει ελεύθερη από κατασκευές, επομένως η αγορά είχε το σχήμα ενός Πι, ανοικτού προς τον βορρά.

Στην ανατολική πτέρυγα της αγοράς υψώνονταν δημόσια κτήρια που στέγαζαν τη βιβλιοθήκη, το νομισματοκοπείο και το αρχείο των εγγράφων της πόλης. Εκεί βρισκόταν και ένα θεατρικό οικοδόμημα με διττή χρήση, το βουλευτήριο-ωδείο, που προοριζόταν για τις συνεδριάσεις των αρχόντων της Θεσσαλονίκης, αλλά και για καλλιτεχνικά δρώμενα, όπως απαγγελίες, μουσικούς αγώνες και θεατρικές παραστάσεις. Στη νότια πτέρυγα της αγοράς διαμορφωνόταν μία διπλή υπόγεια θολοσκεπής στοά, η οποία πιθανότατα λειτουργούσε ως αποθήκη, καθώς και μία ζώνη καταστημάτων. Στη δυτική πτέρυγα της αγοράς, η οποία δεν διατηρείται σήμερα, υπήρχαν ενδεχομένως βασιλικές και δικαστήρια, αλλά και αίθουσες σχετικές με την καταγραφή των κτημάτων, την προστασία των πολιτών, τη διακίνηση των προϊόντων, τον έλεγχο του εμπορίου, τον επισιτισμό των απόρων.

Η Αρχαία Αγορά της Θεσσαλονίκης ήταν ένα μεγαλόπρεπο και επιβλητικό συγκρότημα που έσφυζε από ζωή, συγκέντρωνε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες της ρωμαϊκής πόλης και ταυτόχρονα κάλυπτε πτυχές της κοινωνικής δραστηριότητας των κατοίκων. Σήμερα, ο σημαντικός αυτός τόπος δεν σώζεται στην αρχική του έκταση, μεγάλο όμως κομμάτι του με πλούσια οικοδομικά κατάλοιπα διατηρείται στον άξονα της πλατείας Αριστοτέλους, στο τετράγωνο που περιβάλλεται από τις οδούς Ολύμπου, Φιλίππου, Μακεδονικής Αμύνης και Αγνώστου Στρατιώτου. Η περιοχή αυτή έχει διερευνηθεί και αναδειχθεί, αποτελώντας πλέον έναν επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο τμήματα της αγοράς έχουν σήμερα ειδικές χρήσεις: το βουλευτήριο-ωδείο της ανατολικής πτέρυγας αναστηλώθηκε και επαναλειτουργεί, φιλοξενώντας σύγχρονες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ως συνέχεια της λεγόμενης Κρυπτής Στοάς (πρόκειται για την υπόγεια στοά της νότιας πτέρυγας), είναι διαμορφωμένο ένα αθέατο, αλλά ενδιαφέρον μουσείο, αφιερωμένο στη μακραίωνη ιστορία και στα αρχαιολογικά ευρήματα του χώρου.