Καμάρα

Overview

Era: 
Ρωμαϊκή εποχή
Type: 
Αρχαιολογικοί Χώροι
Culture: 
Κλασσικά μνημεία
Century: 
3ος αιώνας
Latitude: 
40.632014
Longitude: 
22.951871

Η επονομαζόμενη Καμάρα, ένα από τα πιο γνωστά μνημεία της Θεσσαλονίκης, χαρακτηριστικός τόπος συνάντησης των κατοίκων και των επισκεπτών της πόλης, δεσπόζει στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Δημητρίου Γούναρη. Πρόκειται για ένα θριαμβικό τόξο που κτίστηκε στο μεταίχμιο του 3ου προς τον 4ο αιώνα μ.Χ., για να τιμηθεί και να εξυμνηθεί ο Καίσαρας Γαλέριος, ένας από τους τέσσερις ηγεμόνες της απέραντης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και, πιο συγκεκριμένα, ο διοικητής της βαλκανικής χερσονήσου, ο οποίος το 299 αποφάσισε να εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη, ορίζοντάς την πρωτεύουσα της επαρχίας του.

Στην αρχική της μορφή η Καμάρα ήταν μία στεγασμένη κατασκευή, ορθογώνιας κάτοψης, που αποτελούνταν από δύο παράλληλους τοίχους (μήκους 37 περίπου μ. και πάχους 3.80 μ.), οι οποίοι απείχαν μεταξύ τους γύρω στα 9 μ. Κάθε τοίχος έφερε τρία τοξωτά ανοίγματα: ένα μεγάλο στο κέντρο (πλάτους 9.7 μ. και ύψους 12.5 μ.) και δύο μικρότερα στα πλάγια (πλάτους 4.85 μ. και ύψους 6.5 μ.). Σχηματίζονταν, έτσι, σε κάθε τοίχο τέσσερις πεσσοί, εκ των οποίων οι δύο μεσαίοι ήταν οι κύριοι, ενώ οι δύο ακραίοι ήταν οι δευτερεύοντες. Η Καμάρα στην αρχαιότητα δεν ήταν ένα μεμονωμένο οικοδόμημα, αλλά ένα κτίσμα ενταγμένο στο τεράστιο ανακτορικό συγκρότημα του Γαλερίου που καταλάμβανε το νοτιοανατολικό τμήμα της ρωμαϊκής πόλης· βρισκόταν δε στο σημείο διασταύρωσης δύο βασικών οδικών αρτηριών, διαμορφωμένων αρχιτεκτονικά με στοές και κιονοστοιχίες: της Via Regia, η οποία διέσχιζε οριζόντια τη Θεσσαλονίκη, αποτελώντας έναν από τους μεγαλύτερους και σπουδαιότερους δρόμους της πόλης, και μιας πομπικής οδού, η οποία βρισκόταν στον κάθετο άξονα και ένωνε τη βασιλική κατοικία με τη Ροτόντα, εξυπηρετώντας επίσημες και πανηγυρικές διαδρομές.

Η Καμάρα διατηρείται σήμερα αποσπασματικά: από τους δύο παράλληλους τοίχους, λείπει εξολοκλήρου ο ανατολικός· από τον δυτικό τοίχο, σώζονται τα δύο από τα τρία τοξωτά ανοίγματα (το κεντρικό και το βόρειο από τα πλαϊνά), καθώς και οι τρεις από τους τέσσερις πεσσούς (οι δύο κύριοι και ο βόρειος από τους δευτερεύοντες). Στους δύο κύριους από τους σωζόμενους πεσσούς είναι προσαρμοσμένες μαρμάρινες πλάκες με ανάγλυφες παραστάσεις, οι περισσότερες από τις οποίες απεικονίζουν σκηνές και γεγονότα από τη θριαμβευτική και νικηφόρα εκστρατεία του Γαλερίου εναντίον των Περσών στην Ανατολή το 297. Οι παραστάσεις αναπτύσσονται σε επάλληλες ζώνες, χαρακτηρίζονται από το πλήθος και την πυκνότητα των επεισοδίων και των μορφών, ενώ συνιστούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της τέχνης της ύστερης αρχαιότητας.