Crkva Taksiarhis

Overview

Era: 
византијски
Type: 
Цркве
Culture: 
Кристијан споменик
Century: 
14th century
Latitude: 
40.639954
Longitude: 
22.954476

U severositočnom delu Gornjeg Grada Soluna (Ano Poli), u ulici Teotokopulu, malo pre raskrsnice sa ulicom Akropoleos, nalazi se crkva Taksiarhis, čija se gradnja smešta u drugu polovinu XIV veka. Radi se o građevini koja obuhvata jednu centralnu prostoriju nadkrivenu drvenim krovom, koja je sa severne, zapadne i južne strane obuhvaćena deambulatorijumom (hodnik u polukružnom zidu oltarske apside). Deambulatorijum, karakteristični element crkvene arhitekture Soluna XIV veka, pokriven je jednovodnim krovom, na istočnoj strani se završava kroz dve četvorougaone kapele, dok je prvobitno bio otvoren na zapadnoj i južnoj strani. Spoljašnje površine crkve predstavljaju uobičajene plastične forme kasnovizantijskih hramova Soluna, sa nadovezujućim “slepim” svodovima, zidanim polustubovima i zupčastim vencima, običnim ili duplim. Vredno je sopmenuti da se u prizemlju crkve nalazi kripta, kod koje se formiraju galerije. Na zidovima galerija nalaze se trostrani otvori koji se koriste kao grobovi, najverovatnije monaha; činjenica koja nam ukazuje da je ova građevina u početku bila centralna crkva jednog malog, vizantijskog manastira. Što se tiče slikarske dekoracije, sačuvane su samo dve freske na istočnom i zapadnom zidu, koje datiraju iz druge polovine XIV veka i predstavljaju Vaznesenje Hristovo i silazak svetog Duha na apostole.

Posle zauzimanja Soluna od strane Turaka 1430. Crkva Taksiarhis je pretvorena u džamiju Gazi Hüseyin Bey i dobila je minaret sa duplim balkonom. Zbog ovakvog posebnog, arhitektonskog elementa minareta, u vreme turske vladavine građevina se zvala “İki Şerife džamija”, što znači “džamija sa dva balkona”. Prema narodnom verovanju i lokalnoj tradiciji, dva balkona su simbolizovala dva velika arhangela, Mihaila i Gavrila. Dugovekovna upotreba crkve kao džamije prouzrokovala je mnoge promene na građevini, ali su se javljale i kasnije dopune: u cilju proširenja crkve, u novije vreme je izgrađen uzan i zatvoren narteks na zapadnoj strani, dok je na južnoj strani formiran jedan novi brod.