Svete Katarine

Overview

Era: 
византијски
Type: 
Цркве
Culture: 
Кристијан споменик
Century: 
13th
Latitude: 
40.64314
Longitude: 
22.944221

U severozapadnom delu Gornjeg grada Soluna, na raskrsnici ulica Sahini, Ius i Camadu, nalazi se lepa crkva iz postvizantijskog perioda posvećena Svetoj Katarini, čija se gradnja vezuje za kraj XIIIv. i prvu deceniju XIVv. Radi se o hramu složene konstrukcije, sa upisanim krstom i četiri stuba sa svake strane, sa zatvorenom galerijom sa zpadne, južne i severne strane, koja se na istočnoj strani završava kod dve simetrične kapele. U centru građevine uzdiže se sedmostrana kupola, dok postoje još četiri manje i niže od centralne, svaka na po jednom uglu crkve. Osnovna karakteristika ovog spomenika su majstorski urađeni spoljašnji zidovi sa bogatom keramoplastičnom dekoracijom. Sve strane crkve celom površinom se sastoje od slepih lukova, malih udubljenja, dvolučnih i trolučnih apsida, polukolonada od opeke, ograda, parapeta koje u kombinaciji sa krovnom konstrukcijom razbijaju volumen i stvaraju utisak jedne svetle i sofisticirane građevine.
U unutrašnjosti crkve Svete Katarine sačuvani su ostaci malobrojnih ikonopisa, koji datiraju iz 1315. i prikazuju Sveto Pričešće Apostola, sveštenike koji prisustvuju Liturgiji, proroke i anđele, scene Hristovih čuda i pojedine svece, uglavnom askete i stolpnike. Ova umetnička dela svojim živim bojama i upečatljivim oblicima slobodno formiranim, predstavljaju vredne umetničke primere ranog XIVv. i reprezentuju slikarsku epohu dinastije Paleologa.
Crkva u početku nije bila posvećena Svetoj Katarini, međutim, prema nekim istraživačima i na osnovu određenih elemenata ikonopisa, podignut je u čast Isusa Hrista, dok se veruje takođe da je bila centralna crkva manastira Hrista Svemogućeg. Za vreme turkokratije i vladavine sultana Bajazita II (1481-1512.), crkva je pretvorena u džamiju i nazvana Yakup Pašina džamija, što je za posledicu imalo pad u zaborav njenog prvobitnog vizantijskog naziva. Vraćen ponovo hrišćanima, ovaj spomenik je iz nepoznatog razloga povezan sa Svetom Katarinom, tako da i danas nosi njeno ime.