Hamza Bej džamija

Overview

Era: 
пост-византијског
Type: 
Џамије
Culture: 
Отомански Споменик
Century: 
15th century
Latitude: 
40.637319
Longitude: 
22.941834

Hamza Bej džamija, poznatija kao Alkazar po imenu čuvenog bioskopa koji je funkcionisao na ovom prostoru dugo godina tokom XXv., nalazi se u centru Soluna, na raskrsnici ulica Egnatias i Venizelu. Radi se o impozantnoj muslimanskoj građevini, koja predstavlja jedan od najvažnijih primera otomanske arhitekture na prostorima Grčke. Prema informacijama iz ktirtorskih natpisa, gradnja je započeta 1467. od strane Hafse Hatun, ćerke turskog oficira, Hamze Beja. To je bila prva džamija sagrađena u Solunu, posle turskog osvajanja grada (1430.). U prvoj fazi bila je mesçid, lokalna džamija bez minareta. Obuhvatala je jednu prostoriju četvorougaonog oblika koja je služila za molitvu i bila nadkrivena kubetom visine 17m, prekrivenim listovima olova. U drugoj polovini XVIv. između 1570. i 1592. usled povećanja broja muslimanskog življa u Solunu, objekat je proširen: dve pravougaone prostorije dodate su sa severne i južne strane prvobitnog prostora, a na zapadnoj strani konturni krovni stubovi trapezoidne projekcije, koji obuhvataju jedan veliki atrijum, kao i visoki minaret. 1620.godine, prema drugom ktitorskom natpisu, radove na obnovi džamije koja je pretrpela velika oštećenja najverovatnije posle zemljotresa ili požara, preuzeo je Kapici Mehmed Bej.
Hamza Bej džamija prestala je da se koristi kao muslimanski hram odmah nakon oslobađanja Soluna 1912. U godinama koje su dolazile pretrpela je velika oštećenja, prošla kroz razne upotrebe i doživela ružne umetničke eksperimente, što je za posledicu imalo promenu u velikoj meri njenog prvobitnog izgleda. 1917.godine pretrpela je veliku katastrofu usled požara koji je izbrisao dobar deo grada, dok se 1925. srušio i minaret. Prostor nekadašnje džamije primao je izbeglice, a većina prostorija je preobraćena u trgovačke radnje. Najveća i najmodernija promena odigrala se u atrijumu koji je preoblikovan u bioskop, u početku otvoreni, a kasnije i zatvoreni sa metalnom krovnom konstrukcijom. Poslednjh decenija ova građevina je u potpunosti napuštena. 2006.godine od strane jednog arheološkog udruženja, započet je program zaštite i očuvanja ovog spomenika sa krajnjim ciljem da se ponovo dodeli gradu i oživi kao muzej, gde bi bili izloženi ostaci iskopavanja, sprovedeni prilikom izvođenja radova gradnje metroa.