Galerijeva palata

Overview

Era: 
римски
Type: 
археолошки локалитет
Culture: 
Класична споменик
Century: 
3th century
Latitude: 
40.630251
Longitude: 
22.948792

Gaj Galerije Valerije Maksimijan, poznatiji samo kao Galerije, rođen je oko 250. godine nove ere blizu Sardike, današnje Sofije, prestonice Bugarske. Roditelji su mu bili zemljoradnici, a sam Galerije u mladosti je bio pastir. Međutim, zahvaljujući pozitivnim osobinama kao što su hrabrost, pronicljivost i mudrost, koje su ga odlikovale, ubrzo je napustio skromni način života i dospeo u rimsku vojsku, gde se istakao kao sposoban vojnik i dostigao do dobijanja najviših počasti. Krajem III veka car Dioklecijan je uspostavio nove administrativne reforme, podelio je zemlju na upravu četvorici savladara koji su sprovodili zajedničku državnu politku, ali svaki u određenom regionu carstva (tzv. Tetrarhija). Jedan od tih regiona, Balkansko poluostrvo, dodeljen je Galeriju na upravu.
299. nakon poslednjeg pohoda i pobede nad Persijancima, Galerije je kao svoju prestonicu izabrao Solun. Na jugoistočnom delu romejskog grada, na ogromnoj površini od 150.000 m², koja se prostirala od Rotonde, pa sve do obale mora, i od istočnog dela zidina do Svete Sofije, Galerije je podigao veličanstveni kompleks palate. Ovaj kompleks nije samo obuhvatao carske odaje i pomoćne prostorije, već i kancelarije javne uprave, svetilišta i crkve, sportske dvorane i zgrade za zabavu.
Glavna palata se nalazila na prostoru između današnjeg trga Navarinu i ulice Dimitriu Gunari. Bila je okrenuta prema moru i obuhvatala je mnoštvo prostorija i odaja, od kojih su mnoge uništene ili zatrpane pod ulicama, parkovima i savremenim višespratnicama. Od carske palate očuvani su neki vredni delovi, u vidu ostataka, ali vidljivi u svojoj veličini i raskoši: atrijum okružen stubovima, okolne prostorije i sobe, jedna upečatljiva soba sa lučnim završecima sa svoje uže strane, kompleks kupatila, kao i jedna osmougaona spoljna građevina sa sedam polukružnih niša u unutrašnjem delu. Ostaci šarenolikih mozaika, mermerne pločice po podu, ostaci mermernih ploča sa zidova svedoče o bogatom i raskošnom ukrašavanju prostorija palate. Danas, nakon obavljenih iskopavanja, restauracije, očuvanja i delimičnog obnavljanja carskih prostorija, deo ovog kompleksa je dostupan i posetiocima.