Zidine

Overview

Type: 
Зидови
Century: 
19th century
Latitude: 
40.642435
Longitude: 
22.954922

Grad Solun, od osnivanja u helenskom periodu pa sve do druge polovine XIX veka i poslednjih godina turske vladavine, organizovan je i razvijan unutar svojih zidina koje su, sa jedne strane štitile grad od potencijalnih neprijatelja, a sa druge predstavljale granicu između gradskog i seoskog prostora. Kralj Makedonije, Kasandros, osnivač Soluna, postarao se da utvrdi novi grad sa odbrambenim zidom koji je očuvan i u rimskom periodu. Delovi zida koji su srušeni pod pritiskom stalnih neprijateljskih napada, popravljeni su polovinom I v.p.n.e., dok je sredinom III v.n.e., da bi se zaštitili od neposredne opasnosti gotskih napadača, sagrađen samo zid sa četvorougaonim kulama postavljen po osi. Krajem III i početkom IV veka, zidine Soluna su ojačane tamo gde su bile najviše ugrožene, bilo zbog male debljine ili nedovoljne visine. Krajem IV veka, u vreme vladavine cara Teodosija I, u gradu su preduzeti obimni radovi na utvrđenju. U narednim godinama odbrambeni zid je još više ojačan, što je rezultiralo time da sredinom VII veka postane izuzetno kompaktan i sadrži gusto raspoređene kule, što je činilo Solun zaista neosvojivom teritorijom. Razumljivo je da su u vekovima koji su sledili, zemljotresi i napadi stvarali potrebu za stalnim popravkama i ojačavanjem zidina. Posle zauzimanja grada od strane Turaka 1430. određeni delovi zidina, kule i odbrambena utvrđenja su postali centralne tačke, kao što su Bela Kula i utvrđenje Eptapirgio.

Zidine Soluna su opasivale grad sa četiri strane (istočne, zapadne, južne i severne) i imale oblik trapeza, ukupne dužine od oko 8km. Visina je u proseku bila između 10m i 12m, a debljina oko 5m. U ravnijim delovima grada koji su bili osetljiviji, odbrambeni zid je raspolagao isturenim, jakim, trouglastim utvrđenjima. Na padinama brda uglavnom su građene pravougaone kule. Na jugozapadnoj strani zidina nalazila se velika veštačka luka, napravljena u IV veku pod Konstantinom Velikim, dok se na severoistočnoj strani nalazio Akropolj koji je imao posebno utvrđenje sa trouglastim izbočinama koje su se smenjivale pravougaonim kulama. Za ulazak u Solun postojale su četiri glavne kapije: dve su se otvarale na zapadnom zidu, Zlatna kapija i Liteja kapija, a dve na istočnom - Kasandrijska kapija (Kapija Kalamarije) i Nova zlatna kapija. Manje kapije nalazile su se i na drugim delovima zidina, a služile su uglavnom za potrebe vojske. 1873. godine u okviru ulepšavanja grada od strane Turaka, započeto je sistematično rušenje velikih delova zidina, sa posledicom da je južni zid, tzv. morski (jer se prostirao prema moru) u potpunosti uništen. Danas su zidine Soluna sačuvane u dužini od oko 4km i čine impozantnu građevinsku celinu.