Başmelekler Kutsal Tapınağ’ı (Taksiarhon)

Overview

Era: 
Bizans
Type: 
Tapinaklar yada Kiliseler
Culture: 
Hıristiyan anıt
Century: 
14th century
Latitude: 
40.639954
Longitude: 
22.954476

Başmelekler Kutsal Tapınağ’ı Selanik şehrinin üst kısmında, Teotokopoulou caddesinde ve Akropoleos kavşağından biraz önce ki alanda bulunmaktadır. Yapılış tarihi 14.yüzyılın ikinci yarısında olduğu tahmin ediliyor. Yapının merkezinde ambulatuar olup kuzey, batı ve güney tarafından çevirili tahtadan yapılmış bir merkezi salondan oluşmaktadır. Ambulatuar, 14.yüzyılın şehir kilisenin karakteristik mimari özelliklerini taşımakta, çatı kısmı Monorihtes ile kaplı, doğuda dörtgen daireye sapmaya varıyor, gerçek şekli batıya ve güneye doğru açık olması gerekirdi. Tapınağ’ın dış yüzeyleri Selanikteki Bizans Tapınaklarının çoğunda olduğu gibi plastik ile ardarda gelen kör kemerler, taştan yapılmış sütunlar ve tek veya çift raf şeritlerle biçimlendirilmiş. Kayda değer olan kilisenin zemin katındaki sığınakta gizli geçitler biçimlendirilmiştir. Sığınakların duvarlarında üç kenarlı yerler vardı ve bu yerleri mezar olarak kullanıyorlardı, muhtemelen manastır rahipleri için. Sonuc olarak şunu söyleyebiliriz, ilk başlarda tapınak defteri kebirdi ve bugüne kadar dahi bilinmeyen küçük bir Bizans manastırı olduğu tahmin edilmektedir. Tapınağın boyalı dekorasyonundan sadece iki duvar resimi, batı ve doğu alınlıklar yada mahyalar kurtarılmıştır. Ve bu alınlıklar yada mahyaların 14.yüzyılın ikinci yarısına ait olduğu ve İsa’nın Yükseliş Günü’ne ve Yahudiler’in Biçme Bayramı’na yada Hristiyanlar’ın Hamsin Yortusu’nu tasvir etmektedir.

Selaniğ’in 1430’da Türkler tarafından işgalinden sonra Başmelekler Kutsal Tapınağ’ı Gazi Hüseyin Bey adıyla anılarak camiye döştürüldü ve yanına minare yapıldı. Minarenin iki balkondan oluşuyordu. Minarenin bu eşsiz mimari özelliğinden dolayı, Selaniğ’in Osmanlı Hakimiyetinde olduğu dönemde «İki Şerife Camisi» olarak anılıyordu. Tapınağ’ın böyle adlandırılmasının nedeni, popüler inanç ve geleneklerine göre minarenin iki balkonu iki büyük meleği yani Cebrail ve Mikail’i simgeliyordu. Tapınağ’ın uzun süre cami olarak kullanılması tapınakta pek çok değişikliğe neden oldu. Sonraki yıllarda ek ilaveler oldu: tapınağ’ın genişletimesi amacıyla, daha sonra ki yıllarda batı tarafında yeni bir dar ve kapalı dış dehliz, güney tarafında da yeni bir yapı inşa edildi.