Beyaz Kule

Overview

Era: 
Gec Bizans
Culture: 
Osmanlı Anıtı
Century: 
15th century
Latitude: 
40.626459
Longitude: 
22.948395

Selaniğin tartışılmaz anıt simgesi olan Beyaz Kule sahil şeridinde Zafer Bulvarı, Pavlou Mela ve Milli Savunma caddelerinin kavşağında bulunmaktadır. İnşa tarihi kesin bilinmemekle beraber, İsa’dan sonra yani 15. yüzılın sonlarında yani Selanik şehrinin 1430 Türkler tarafından işgal edilişinden sonra inşa edildiği söylenebilinir. Bina surların doğu kesiminde güney ile bağlı olduğu noktada dikilen ve aynı konumda olan eski Bizans kulesi değiştirildi.

O Beyaz Kule silindirik biçiminde olup, 33.9 metre yüksekliğinde ve 22,7 m. çapındadır. Kule zemin kat haricinde altı kattan oluşmakta olup birbiriyle bağlantılı olup 120 metre toplam uzunluğa sahiptir. Her katın merkezinde büyük dörtgen bir salon dışında kulenin içinde bir çok küçük ölçekli dağınık oda bulunmaktadır. Kulenin çatı katının merkezi salonu açık dairesel bir biçimde olup, gezginlere muhteşem Selanik panoramasıyla birlikte denizi görme keyfini sunmaktadır. Eskiden kule etrafında düşük sekizgen çit, üç küçük kule ile güçlendirilmiş yapı bulunmaktaydı. Ancak bu yapılar 20. yüzyılın başlarında yıkılmıştır.

Beyaz Kule adı tarihi boyunca birçok kez değişikliğe uğradı ve çeşitli isimlerle anıldı. İlk başlarda «Aslanlı Kulesi» adıyla anılamaya başlandı, daha sonra «Kalamaria Koruyucu Kulesi», «Yeniçerilerin Kulesi» zaman zaman «Kan Kulesi», «Şehit Kules»i gibi isimlerle anılmıştır. Kule bügünkü ismini 19. yüzyılın sonlarında bir politik mahkum özgürlügünü elde etmek için kulenin dış cephelerini beyaz kirece boyamasıyla almıştır. Kule savunma amaclıydı, şehrin güney doğu sur kulesiydi. Kule ayrıca askeri amaçlıda kullanılıyordu. Kule ayrıca ağır cezalı suçluların, idama mahkum edilmiş suçluların ve işkence merkezi olarak kullanılıyordu. Kule sık sık idam edilen mahkumların kan gölüne dönüştürülüyordu. Beyaz Kule 20. yüzyılda iletim merkezi, antikaları depolama alanı, mültecilerin barınma alanı, askeri karargah, batarya işgal mevzisi ve meteoroloji laboratuvar merkezi olarak kullanıldı. 1983 ten 1985 kadar Akeoloji Hizmeti kulede bir çok bakım, restorasyon, rehabilitaston üzerine kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdi ve bunun sonucunda Beyaz Kule çeşitli sergilere ev sahipliği yapan bir kültür alanı haline getirilmiştir. 2008 yılından itibaren anıt müze olarak kulanılmakta, Selanik tarihine adanmış kalıcı bir sergiye ev sahipliği yapmaktadır.