Hamza Bey Camisi

Overview

Era: 
Gec Bizans
Type: 
Camiler
Culture: 
Osmanlı Anıtı
Century: 
15th century
Latitude: 
40.637319
Longitude: 
22.941834

Hamza Bey Camisi diğer adıyla Alkazar, Alkazar ismini ünlü sinema salonundan almaktadır. Hamza Bey Camisi 20. yüzyılda uzun süreli sinema salonu olarakta kullanılmıştır. Selanik merkezinde olup, Egnatia ve Benizelou caddelerinin kesiştiği kavşakta bulunmaktadır. Yunanistan’da bulunan görkemli Osmanlı yapılarından biridir. Elimizdeki verilere göre ve anıtın yazıtlarından hareketle Hamza Bey Camisi’nin 1467 yılında o dönemin Selanik yüksek rütbeli subayı Hamza Bey’in kızı Hafsa Hatun tarafından yaptırılmıştır. Selaniğ’in Türkler tarafından 1430 yılında işgalinden sonra yapılan ilk cami olduğu bilinmektedir. İlk başlarda bir mescid özelliğini taşıyordu yani minaresi olmayan bir mahalle camisiydi. Harim yeri kare şeklinde olup 17 m yüksekliğinde bir kubbe ile muhafaza ediliyor ve kubbe kurşun levha ile kaplıdır. 16. yüzyılın ikinci yarısında yani 1570 ve 1592 yılları arası Selanikte ki müslüman nüfusunun artışı ile birlikte, yapı dahada genişletirildi ve iki yeni dikdörgen biçiminde yer, salonun kuzey ve güney kısmına eklendi. Salonun batı kısmında perimetrik bir kapalı çarşı inşa edildi ve büyük bir minare dikildi. 1620 yılında ikinci kitabeye göre yapı bir depremden yada yangından dolayı ağır hasara uğramış ve Kapıcı Mehmet Bey tarafından kapsamlı bir tadilatan geçirilmişti.

Hamza Bey Camisi 1912 Selaniğ’in kurtuluşundan hemen sonra cami olarak kullanılması yasaklandı. Kurtuluş yıllarından sonra yapı büyük hasarlara uğradı, değişik amaçlarla kulanıldı, kötü ve dikkatsiz onarımlardan geçti ve büyük ölçüde doğal estetiği’ni kaybetti. 1917 yılındaki Selanik yangını şehir merkezini büyük hasara uğrattı ve bu yangından dolayı yapı da büyük hasara uğradı ve 1925 yılında yapının minaresi yıktırıldı. Yapı uzun yıllar mültecileri barındırmakla kullanıldı, yapıda bir çok değişiklikler yapıldı ve çevredeki iş yerlerinin deposu olarak kullanıldı. En büyük değişikliği sinema olarak kullanıldığı dönemde yaşadı, ilk başta açık sinema salo’u olarak kullanıldı ama daha sonra kubbenin bulunduğu yere bir metal çatı yerleştirilerek kapalı sinema salon’u olarak da kullanıldı. Son yıllarda yapı yalnızlığına terkedilmiş bir biçimde öylesine kaldı. 2006 yılında Arkeoloji Hizmeti yeni bir programla anıtın kurtuluşunu ve koruma altına alma adıyla bir program yürürlüğe koydu ve anıtın tekrar eski halini koruyarak bir müze olarak kullanılmasını ve Selanikte ki metro çalişmaları sırasındaki kazılardan elde edilecek tarihi parçaları burada Selanik halkına sunmayı planlamaktadır.