Surları

Overview

Type: 
Surlar
Century: 
19th century
Latitude: 
40.642435
Longitude: 
22.954922

Selanik şehri, kuruluşundan itibaren Helenistik dönemden 19.yüzyılın ikinci yarısına yani Osmanlı Hakimiyetinde ki yıllara kadar, şehrin inşası surlar içinde oldu ve şehir bu yönde kalkınmaya başlandı. Ayrıca söylemekte fayda var, şehir surları Selaniğ’i bir yandan düşmandan korurken, bir yandan da şehir surları burjuva ile köylü sınıfı arasındaki sınırları belirliyordu. Selanik şehrinin kurucusu olan Makedonya kralı Kassandros, şehri daha korunaklı hale getirmek için ekstra savunma çitleri inşa etti ve bu Roma dönemine kadar böyle sürdü. Surların harebeye dönmüş bölümleri sürekli düşman saldırılarından ve düşmandan daha iyi korunmak için 1.yüzyılın ortalarında yani İsa’dan sonra yenilendi, 3.yüzyılın ortalarında Gotlar’ın sürekli düşmanca saldırılarını önlemek için, yeni kare planlı bir kule inşa edildi ve eksensel olarak yerleştirildi. 3.yüzyıl sonunda hasas olan sur duvarları bakımdan geçirildi ve onarıldı. 4.yüzyıl sonunda kral 1. Teodosiou zamanında görkemli askeri tahkimat çalışmaları gerçekleştirildi ve surlar uzatıldı. Daha sonraki yıllarda savunma çitleri daha güçlendirilmiş hale getirildi, öyleki 7.yüzyıl ortalarında saldırılara daha dayanıklı olması için çok sık aralıklarla kuleler inşa edimeye başlandı ve buda Selaniğ’in karadan kuşatılmasının son derece imkansız hale getiriyordu. Takip edilen yüzyıllarda gerek deprem gereksede saldırılar sonucunda surlarda onarım ve restorasyon kaçınılmaz hale gelmişti. Selaniğin 1430’da Türkler tarafından işgalindan sonra surlarda, çevre duvarlarında ve büyük kulelerde, örneğin Beyaz Kule ve Yedi Kulede yeni düzenlemelere yapılmıştı.

Selanik surları şehrin dört tarafınıda içine alacak yani bütün şehri çevreleyen şekildeydi (doğu, batı, güney ve kuzey), surların görünüşü bir masa biçiminde olup uzunluğu yaklaşık olarak 8 kilometreydi. Yüksekliği ortlama olarak 10 ile 12 metre civarındaydı ve kalınlığı 5 metreye ulaşıyordu. En hassas olan şehrin ova bölgeleri, güçlü savunma üçgen konsollarla desteklenmişti. Yamaçların yan taraflarında özellikle dikdörtgen kulleler inşa edilmişti. Surların güneybatısında 4.yüzyılda büyük Konstantin tarafından yapılmış bir yapay liman vardı, surların kuzeydoğusunda bitişik şekilde Akropoli vardı ve dikdörtgen kule ile dönüşümlü üçgen çıkmadan oluşan ayrı bir surdan oluşuyordu. Selaniğ’in dört ana giriş kapısı vardı: iki kapı batı bölümüne açılıyordu, «Hirisi Kapı ve Litaia Kapısı» ve diğer iki kapı doğu bölümüne açılıyordu, «Kassandreotiki Kapısı yada diğer adıyla Kalamaria Kapısı, Yeni Hirisi Kapısı ». Bu kapıların dışında bir çok küçük kapılarda mevcuttu. Bu küçük kapılar gennelikle askeri hizmetli amaçlar için kullanılmaktaydı. 1873 yılında Türklerin şehri güzelleştirilmek maksadıyla surların büyük bir kısmı sistematik olarak yıkılmaya başlanıldı, surların güney duvarı bir başka adıyla deniz duvarı (çünkü denize doğru bir genişleme söz konusu olduğu için böyle adlandırılmıştı) tamamen yok edilmişti. Bugün Selanik surlarının uzunluğu 4 kilometre civarında olup ve etkileyici bir bina kümesi oluşturmaktadır.